"Wat ik zag tart elke beschrijving"
Het waren heftige weken en hij beleefde hachelijke momenten. Bas van der Graaff, gepensioneerd hoofd voeding en voorzitter van de VKRO, maakte indringend kennis met Afrika. Hij begeleidde er twee keukens en probeerde koks duidelijk te maken wat calculeren is. Ook op hygienegebied moest er wat worden rechtgezet. "Bar en boos, ze maakten helemaal niets schoon."
Als dit verhaal verschijnt, is Van der Graaff voor de derde keer dit jaar in het vliegtuig richting Afrika gestapt. Hij moet zijn karwei in Mozambique nog afmaken. Daarom heeft PUM hem andermaal uitgezonden. PUM is een organisatie die gepensioneerde managers en experts beschikbaar stelt voor kennisoverdracht ten behoeve van bedrijven en organisaties in Afrika, Azie, Latijns-Amerika en Midden- en Oost-Europa. Dit gebeurt op vrijwillige basis. Van der Graaff: "Je verdient niets. Reis- en verblijfskosten worden vergoed en je ontvangt een bijdrage van 250,- om je kosten te dekken. Maar ik was alleen aan malariapillen en injecties al 300,- kwijt.''
{mosimage}De PUM heeft 2200 projecten lopen waar 1500 experts hun medewerkring aan verlenen. Zij staan voor de taak om zaken als kwaliteit, efficiency, winstgevendheid, marktgerichtheid en arbeidsomstandigheden te verbeteren. Dat lijkt een onmogelijke opgave. Van der Graaff: "Dat is het ook. Maar alles wat je bereikt is winst. Dat hebben ze me ook gezegd.''
Mensen in de goot
Zijn eerste project betrof Kilian Hospitality Service, een cateringbedrijf in East London in Zuid-Afrika. Van der Graaff reisde hier op 8 april naar toe. Het bedrijf waar 15 mensen werkzaam zijn, levert aan scholen, universiteiten en bedrijven. "Ze stonden nooit stil bij de kosten. Hun complete administratie bestond uit vijf A-viertjes."
{mosimage}Veel gerechten werden onder de kostprijs verkocht. Daar moest direct wat aangedaan worden. "Ik heb nieuwe menu's samengesteld en dure ingredienten vervangen door goedkopere. Daarnaast zijn we alle leveringen gaan controleren. Die kloppen vrijwel nooit, je krijgt altijd te weinig. Er wordt in East Londen geroofd bij het leven."
Van der Graaff mocht van de PUM niet alleen over straat. Zeker 's avonds niet. Veel te gevaarlijk. Een enkele keer kon hij zijn nieuwsgierigheid echter niet bedwingen en begaf hij zich toch tussen de mensen. ,,Wat ik zag tart elke beschrijving. Ik zag mensen in de goot liggen waarvan ik niet eens weet of ze dood of levend waren. En dan die huizen. Krotten van golfplaten zonder voorzieningen."
Abracadabra
De communicatie met de medewerkers van Kilian Hospitality Service verliep moeizaam. De taal die deze mensen spraken, Xhosa, was voor Van der Graaff abracadabra. [hier zin weg] "Het was een van de elf officiële talen die Zuid-Afrika kent. De bazin van de onderneming verstond wel Engels, maar ik heb maar vijf uur met haar kunnen werken.''
Van der Graaff heeft de medewerkers de basisprincipes van het rekenen bij moeten brengen: optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, het moest allemaal geleerd worden. Datzelfde verhaal is van toepassing op hygiene en veiligheid. "Bar en boos. Ze maakten niets schoon, de toiletten waren smerig en de voeding werd vervoerd in ongekoelde auto's." Het aspect veiligheid kreeg ook weinig aandacht. Apparaten hingen aan draadjes met alle risico's van dien. Verder wordt het aspect tijd' ook op een andere manier geinterpreteerd dan bij ons. "Ik werd iedere dag drie kwartier tot twee uur later opgehaald dan de afspraak was. Daar heb ik geen verandering in kunnen brengen.''
{mosimage}Maar het was allemaal niet voor niets. De chefkok van het cateringbedrijf kan inmiddels rekenen en de winstgevendheid is verhoogd. Daarnaast worden de voorraden nu geadministreerd. Van der Graaff: "De laatste dag, toen ze dachten dat ik al weg was, ben ik op eigen gelegenheid nog even wezen kijken. Wat bleek? De chefkok was bezig met een werkbespreking. Een heel groot pluspunt. We hebben daar enkele grote stappen kunnen zetten. En nou maar hopen dat ze het volhouden.'' Van der Graaff legde zijn bevindingen vast in een Engelstalig rapport. Een neef die werkzaam is in de VS nam de vertaling voor zijn rekening. ,,Dat was een enorme klus."
Onverwachte wendingen
Het volgende karwei waar Van der Graaff voor werd ingeschakeld, bracht hem op 7 mei in Caia in Mozambique. Ook dit avontuur stond bol van de onverwachte wendingen. De reis alleen al zou een hoofdstuk uit een avonturenroman op kunnen leveren. Er zijn vijf vluchten en een dag rijden voor nodig om op de plaats van bestemming te komen. "Maar wat een fantastisch mooi land, wat een overweldigende natuur."
{mosimage}Tijdens een tussenlanding in Mapoetoe, waar Van der Graaff overnachtte, dreigde het mis te gaan. Toen hij op straat een foto nam van een slagboom, arresteerden soldaten hem. Fototoestel en paspoort werden in beslag genomen. "Ik heb enkele uren vastgezeten. Aangezien zij alleen Portugees spraken, kon ik me niet verstaanbaar maken. Ik heb nog geprobeerd om met een stapeltje dollarbiljetten een van die soldaten om te kopen, maar ik kreeg hiermee alleen mijn camera terug, niet mijn paspoort.''
Na enkele uren kwam er dan toch een officier opdraven die Engels sprak. Toen bleek dat Van der Graaff zich verdacht had gemaakt door een foto te nemen van de inrit van het huis van een gouverneur. Daarnaast hadden de soldaten hun oog laten vallen op een visumstempel dat verlopen was. "De reis was een keer afgeblazen in verband met een overstroming, twee bladzijden verderop stond het stempel dat wel geldig was. Dat zagen ze over het hoofd."
Tranen in Mozambique Van der Graaff ging aan de slag bij Premier Millingco, een organisatie die met Europees geld een brug aan het bouwen was. Hij richtte zich op de catering in het kamp waar 300 medewerkers (de helft uit Mozambique, de helft uit Europa) verbleven. "De logistiek was daar een enorm probleem. De meeste producten moesten over een afstand van 400 kilometer worden aangevoerd, andere producten moesten zelfs 800 kilometer afleggen.''
Van der Graaff noteerde na de tweede dag al 30 verbeterpunten. Daarna gebeurde er weer iets waar hij niet op had gerekend. Hij kreeg bericht dat zijn vader was overleden. "Op dat moment zakt je wereld in elkaar. Ik heb ontzettend gehuild." Met een forse dosis kunst- en vliegwerk en de hulp van derden slaagde hij erin de terugreis naar zijn woonplaats Oud-Beijerland in twee dagen te volbrengen. Op 11 augustus is de VKRO-voorzitter teruggaan naar het kamp. Er liggen daar nog heel wat verbeterpunten op hem te wachten.











Dinsdag 20 maart was het zo ver, door leden van de VKRO is er de workshop nagerechten onder leiding van firma Hoogenboom gehouden.
Op 16 januari 2012 was er weer een gezellige nieuwjaarsreceptie van de regio VKRO. Gehouden in het nieuwe Verpleeg en Zorgcentrum Rozenburcht Capelle a/d IJssel (www.zorgbreed.nl).





Scheepskok Ed Slui verzorgt opleidingen op de Filipijnen.
PUM zoekt senior koks en andere deskundigen op het gebied van voeding ten behoeve van werkzaamheden in het buitenland. De organisatie houdt zich bezig met het begeleiden van organisaties en bedrijven in landen met een ontwikkelingsachterstand. Door overdracht van kennis wil PUM de zelfredzaamheid in die landen stimuleren.
“In assemblagekeukens wordt weer meer gekookt.”




































